Wspomnienia i nie tylko (1941-1960) Udrzyn – wieś w Puszczy Białej Liceum Pedagogiczne w Pułtusku

(…)Moja rodzinna wieś Udrzyn położona jest na Nizinie Północno-Mazowieckiej, na skraju Puszczy Białej (krawędź Międzyrzecza Łomżyńskiego), w Dolinie Dolnego Bugu, a ściślej, według słów historyka Mieczysława Bartniczaka, „na wysokiej krawędzi doliny Bugu, intensywnie podcinanej przez rzekę". To najprawdopodobniej, według autora, tłumaczy nazwę tej miejscowości (Udrzyn – udarty ląd). Podcięta, wysoka krawędź lądu odsłania geologiczny profil zlodowacenia środkowopolskiego, stanowiący ciekawy temat badań dla geografów i geologów.

Udrzyn należy do najstarszych wsi na Mazowszu. Ziemia ta została włączona do państwa Piastów na początku drugiej połowy X wieku. Wieś istniała na pewno już w wieku XII, może nawet wcześniej. Należała do kasztelanii w Broku (kasztelania, czyli siedziba kasztelana, urzędnika książęcego, który zarządzał grodem [zamkiem] oraz przyległym terytorium z osadami) i wraz z nią została nadana, prawdopodobnie przez Bolesława Szczodrego, biskupom płockim około roku 1075, gdy powstało to biskupstwo. Udrzyn wymieniony został w dokumencie Konrada Mazowieckiego z 1203 roku, »Dyplom Konrada I, księcia mazowieckiego", stanowiącego zatwierdzenie posiadłości biskupstwa płockiego. Jest to pierwsza pisemna wzmianka o Udrzynie. I ten właśnie rok 1203 uznano za początek dziejów Udrzyna (za początek dziejów określonej miejscowości przyjmuje się, umownie, pierwszą wzmiankę o niej w źródłach historycznych).

O Autorce:

Zofia Marianna Wróbel jest emerytowaną nauczycielką historii. Urodziła się w 1941 r. w wielodzietnej rodzinie chłopskiej w Udrzynie, gm. Brańszczyk. W tej biednej, kurpiowskiej wsi wychowała się i ukończyła szkołę podstawową. W latach 1955-1960 kształciła się w Liceum Pedagogicznym w Pułtusku. Została nauczycielką. Przez pierwsze sześć lat pracowała w Szkole Podstawowej w Dębinkach, przez następne czterdzieści w Zespole Szkół Zawodowych im. Jana Ruszkowskiego w Pułtusku (1966 - 2006). Studiowała zaocznie na Wydziale Historii Uniwersytetu Warszawskiego, gdzie w 1967 r. zdobyła tytuł magistra historii. W 1985 r. uzyskała II stopień specjalizacji zawodowej w zakresie nauczania historii. Ważną rolę w jej życiu odgrywała (i odgrywa) działalność w Związku Nauczycielstwa Polskiego, m.in. pełniła funkcję prezesa Zarządu Oddziału nr 2 ZNP w Pułtusku (1994- 2006). Od lat sześćdziesiątych XX w. związana jest z Pułtuskim Towarzystwem Społeczno – Kulturalnym. Autorka monografii pt. Zespół Szkół Zawodowych im. Jana Ruszkowskiego w Pułtusku 1947-1997 oraz licznych tekstów okolicznościowych. Prywatnie szczęśliwa żona, mama trójki dzieci, babcia dziewięciorga wnucząt oraz od niedawna prababcia małej Zosi.